Ders Programı Modülü Yardım Kılavuzu
Ders programı yönetim sistemini, otomatik planlama motorunu ve takvim paylaşım özelliklerini en efektif şekilde nasıl kullanacağınızı öğrenin.
1. Genel Bakış ve Modül Yapısı
Ders Programı Modülü, okulların veya bireysel eğiticilerin haftalık ders dağılımlarını akıllı kısıtlamalara göre optimize etmesini, el ile düzenlemesini ve yayınlamasını sağlayan gelişmiş bir planlama sistemidir.
Kullanıcı İzolasyonu (User-Scoped Isolation)
Sistemdeki her bir üye kullanıcı (planlayıcı/müdür) tamamen bağımsız bir çalışma alanına sahiptir. Tanımladığınız öğretmenler, dersler, derslikler ve oluşturduğunuz haftalık programlar sadece size özeldir. Farklı bir kullanıcı sisteme giriş yaptığında kendi izole şemasıyla çalışır, diğer kullanıcıların verilerini göremez veya düzenleyemez.
2. Temel Tanımlamalar ve Ayarlar
Başarılı bir ders programı oluşturabilmek için öncelikle ayarlar menüsünden (sağ üstteki çark simgesi) okulunuzun temel bileşenlerini tanımlamalısınız:
- 1Genel Ayarlar ve Aktif Günler: Ders programının hangi günleri (örn: Pazartesi - Cuma) kapsayacağını ve günlük toplam ders saati sayısını (örn: 8 veya 10 saat) belirleyin. Ayrıca her ders saatinin başlangıç ve bitiş zamanlarını tanımlayarak takvim çıktılarını netleştirin.
- 2Öğretmenler & Müsaitlik Matrisi: Öğretmenleri isim ve e-posta adresleriyle ekleyin. Her öğretmenin detay kartındaki "Müsaitlik Düzenle" butonuna basarak, öğretmenin okulda bulunamayacağı gün ve ders saatlerini kırmızı (X) ile kapatın. Planlama motoru bu saatlere kesinlikle ders atamayacaktır.
- 3Sınıflar & Derslikler: Okuldaki şubeleri (örn: 9-A, 10-B) ve fiziksel sınıfları (Laboratuvar, Spor Salonu vb.) tanımlayın. Her sınıfa varsayılan bir "sabit derslik" atayarak planlayıcının işini kolaylaştırabilirsiniz.
- 4Ders Atamaları (Lessons) & Bölünme Şablonları: Bir derse hangi öğretmenin gireceğini, toplam ders saati süresini ve varsa derslik tercihini ayarlayın.💡 Bölünme Şablonu (Splitting Pattern): Derslerin haftalık dağılımını kontrol eder. Örneğin, haftalık 5 saatlik bir Matematik dersi için
2+2+1yazarsanız; algoritma bu dersi haftada iki adet 2'li blok ders ve bir adet tekli ders şeklinde programlayacaktır.
3. Yapay Zeka Destekli Otomatik Planlama Motoru
Sistem, karmaşık ders kombinasyonlarını saniyeler içinde çözmek için **Simulated Annealing (Tavlama Simülasyonu)** optimizasyon algoritmasını kullanır. Algoritma iki tür kuralı denetler:
Katı Kurallar (Hard Constraints)
- Öğretmenlerin çakışmaması (aynı saatte birden fazla ders).
- Sınıfların çakışmaması.
- Dersliklerin çift rezerve edilmemesi.
- Öğretmenlerin ve sınıfların kapalı müsaitlik saatlerine ders konulmaması.
Esnek Kurallar (Soft Constraints)
- Öğretmen derslerinin günlere dengeli dağılması.
- Öğretmenlerin boş ders saatlerinin (pencerelerin) minimize edilmesi.
- Sınıfların ders programında ders aralarında boşluk kalmaması.
- Aynı dersin aynı sınıfa aynı gün içinde birden fazla kere gelmemesi.
Diyalog Ekranındaki Göstergeler
Oluşturma başlatıldığında ekrandaki "Kural İhlali" göstergesi katı kural ihlallerini (örn: çakışan öğretmen sayısı) belirtir. Kalite Skoru ise esnek kuralların ne kadar iyi sağlandığını gösterir (skor sıfıra ne kadar yakınsa program o kadar dengeli ve öğretmene dosttur).
4. Öğretmenler İçin Kişisel Takvim Entegrasyonu (iCal)
Öğretmenlerin ders programını takip etmek için her seferinde sisteme girmelerine gerek yoktur. Her öğretmen kendi kişisel ders programını cep telefonundaki veya bilgisayarındaki takvim uygulamasına (Google Calendar, Apple Calendar, Outlook) canlı olarak bağlayabilir.
🛠️ Adım Adım Kurulum Rehberi
Müdür / Planlayıcı, ders programı ayarlarından öğretmenleri kaydederken **E-posta (Uzantı/External ID)** alanına öğretmenin platforma üye olduğu e-posta adresini (örn: [email protected]) tam ve doğru şekilde girmelidir.
Öğretmen kendi kullanıcı hesabıyla platforma giriş yapar ve **Ders Programı** menüsüne gider. Sayfanın en üstünde beliren **"Kişisel Takvim Senkronizasyonu"** kartını görecektir.
Öğretmen, listeden okulunun yanındaki **"Linki Kopyala"** butonuna basarak özel takvim linkini panoya alır. Ardından takvim uygulamasındaki (örneğin Google Takvim web arayüzünde sol menüdeki *"Diğer takvimler -`>` URL'den ekle"*) kısma bu linki yapıştırarak abone olur.
Çoklu Okul Desteği (Multi-School Compatibility)
Eğer bir öğretmen platformu kullanan birden fazla farklı okulda çalışıyorsa, panelinde her okul için bağımsız bir takvim abonelik kartı listelenir. Böylece her okulun programına ayrı ayrı abone olarak takvim uygulamasında karmaşa yaşamadan tüm çalışma planını tek ekrandan görebilir.
5. Raporlama ve Dışa Aktarma (PDF / Excel)
Oluşturduğunuz ve onayladığınız ders programını fiziksel olarak dağıtmak veya arşivlemek için dışa aktarma modülünü kullanabilirsiniz:
- Excel Çıktısı: Programı matris düzeninde Excel formatında indirerek ek özelleştirmeler yapmanıza imkan tanır.
- PDF Çıktısı: Yazıcıya gönderilmeye hazır, şık tasarımlı okul, öğretmen veya sınıf bazlı ders programı raporları oluşturur.
- Filtreleme Seçenekleri: Tüm okulun programını indirebileceğiniz gibi sadece tek bir öğretmenin veya tek bir sınıfın programını da seçerek dışa aktarabilirsiniz.
6. Dosyadan İçe Aktarma (aSc / FET / Excel Şablonu)
Verilerinizi başka bir ders programı yazılımında hazırladıysanız, öğretmen, ders, sınıf, derslik ve ders atamalarını tek tek elle girmek yerine grid üzerindeki "İçe Aktar" butonuyla (Çıktı Al / Dışa Aktar'ın solunda) dosyadan toplu olarak aktarabilirsiniz. Üç format desteklenir:
- 1aSc Timetables (XML): aSc programında Dosya → Dışa Aktar → XML adımlarıyla aldığınız dosyayı yükleyin. Tanımlar ve atamaların yanı sıra, dosyada çözülmüş (yerleştirilmiş) bir program varsa o da aktarılabilir. aSc'nin kendi kayıt dosyası (
.roz) kapalı format olduğu için desteklenmez; mutlaka XML dışa aktarımı kullanın. Not: aSc'deki öğretmen müsaitlik kısıtlamaları (timeoff) sürüme bağlı özel bir formatta tutulduğundan aktarılmaz, bunları içe aktarma sonrasında Ayarlar sayfasından işaretlemeniz gerekir. - 2FET (.fet): FET'in kayıt dosyasını doğrudan yükleyebilirsiniz. Bölünmüş aktiviteler tek ders atamasına birleştirilir ve bölünme deseni (örn.
2+2+1) otomatik hesaplanır. %100 ağırlıklı müsaitlik kısıtlamaları (öğretmen, sınıf, derslik) da müsaitlik matrisine aktarılır. - 3Excel Şablonu (.xlsx): Başka bir program kullanıyorsanız veya verileriniz kendi Excel dosyanızdaysa, format bağımsız yoldur. Aşağıdaki "Excel Şablonu Nasıl Doldurulur?" bölümüne bakın.
📋 Excel Şablonu Nasıl Doldurulur?
İçe aktarma penceresindeki "Excel Şablonunu İndir" butonuyla şablonu indirin. Şablonda 5 sayfa bulunur: Öğretmenler, Dersler, Sınıflar, Derslikler ve Atamalar. Her sayfadaki ilk satır yalnızca doldurma biçimini gösteren örnek satırdır — kendi verilerinizi girerken bu örnek satırları silin, aksi halde "Ayşe Yılmaz" gibi örnek kayıtlar gerçek veri olarak aktarılır.
Pratik kısayol: Yalnızca Atamalar sayfasını doldurmanız yeterlidir. Her satıra bir "Sınıf + Ders + Öğretmen + Haftalık Saat" kaydı girin; satırlarda geçen öğretmen, ders, sınıf ve derslikler kendi sayfalarında listelenmemiş olsalar bile otomatik oluşturulur. Diğer sayfalar yalnızca ek bilgi (ders kodu, derslik kapasitesi gibi) girmek isterseniz gereklidir.
Bölünme sütunu isteğe bağlıdır: haftalık 5 saatlik bir ders için 2+2+1 yazarsanız planlama motoru dersi iki adet 2'li blok ve bir tekli ders olarak yerleştirir. Desenin toplamı haftalık saate eşit olmalıdır, aksi halde yok sayılır ve uyarı gösterilir.
🔍 Önizleme ve Güvenli Aktarım
Dosya yüklendiğinde önce bir önizleme gösterilir; bu aşamada hiçbir veri kaydedilmez. Önizlemede her kayıt türü için iki sayı görürsünüz: "yeni" (sizde olmayan, onaylarsanız oluşturulacak kayıtlar) ve "eşleşti" (isme göre sizde zaten bulunan kayıtlar — tekrar oluşturulmaz, varsa ek bilgileri güncellenir). Eşleştirme büyük/küçük harf ve fazla boşluk farkı gözetmeden yapıldığı için aynı dosyayı iki kez yükleseniz bile mükerrer kayıt oluşmaz.
İçe aktarma asla mevcut kayıtlarınızı silmez; yalnızca ekleme ve güncelleme yapar. Tek istisna çözülmüş program aktarımıdır: dosyada hazır bir yerleşim varsa (yalnızca aSc XML'de bulunur) önizlemede bir onay kutusu belirir ve işaretli bırakırsanız mevcut haftalık program dosyadakiyle değiştirilir. Yalnızca tanımları almak istiyorsanız bu kutunun işaretini kaldırın.
Dosyadaki gün sayısı ve günlük ders saati mevcut ayarlarınızdan farklıysa, ayarlarınız dosyadaki ızgaraya göre güncellenir — önizleme bu durumu ayrıca uyarır.